DANH XƯNG VÀ XƯNG DANH

      (Bài đã đăng báo ĐL- ở đây)  

Câu đầu tiên mà ta thường được nghe từ các anh hề khi xuất hiện trước khán giả trên sân khấu chèo cổ là: “Tôi ra đây có phải xưng danh không nhỉ?”. Tiếp đó là tiếng đế: “Không xưng danh thì ai biết đằng ấy là ai”.  

Trong cuộc sống cũng thế, xưng danh là việc đầu tiên trong quan hệ giao tiếp để ta biết “đằng ấy là ai”. Vấn đề là xưng danh như thế nào, “danh” nào thì  “xưng” ở đâu cho phù hợp, nếu không rất dễ trở nên lố bịch.

Đại từ điển tiếng Việt định nghĩa “danh xưng” rất đơn giản đó là tên gọi, tuy nhiên lại ghi thêm: có một môn khoa học nghiên cứu về tên gọi là Danh xưng học. Như thế đủ biết, hóa ra vấn đề danh xưng chẳng đơn giản chút nào.

Để phân biệt tên gọi tránh sự nhầm lẫn người này với người kia và cũng có khi là để “chính danh”, thường người ta hay thêm vào  sau hoặc trước tên riêng đủ thứ học hàm, học vị, chức danh, nghệ danh… Chuyện này cũng  gây ra không ít khó khăn, lúng túng cho những người làm công tác tổ chức các hội nghị. Sau lời giới thiệu hết sức nhũn nhặn: Kính thưa…kính giới thiệu…đồng chí…là một loạt danh xưng lê thê khác. Nghe những lời như thế lắm khi cũng thấy khôi hài. Tuy vậy cũng thông cảm cho họ vì như vậy có khi để được “an toàn”, nhỡ không may gặp phải “đồng chí” háo danh mà lại sơ suất bỏ sót một “danh xưng” của người ta thì…trần ai lắm!

Bây giờ hình như cái chuyện háo danh, hư danh , mạo danh không còn xa lạ nữa, thậm chí  háo danh đến mụ mị, lố bịch.

Trên phương tiện thông tin đại chúng hiện đang rộ lên chuyện có cán bộ ở tỉnh nọ còn ghi cả chức danh to của mình trên thiệp cưới của con. Hãy khoan nói tới động cơ, mục đích gì gì… mà cái cách “xưng danh”  như thế chỉ có mà thành…bia miệng.

Một anh hề chèo, một mẹ mõ khi xuất hiện trên sân khấu đều xưng danh và đều có danh để xưng, chẳng thấy ai trách họ cả mà còn rất thích thú nữa. Điều đó có lẽ bởi vì họ xưng đúng danh và xưng danh đúng chỗ vậy!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: