TÌNH TRẠNG KÉM HIỆU LỰC CỦA CHÍNH QUYỀN CƠ SỞ- NHÌN TỪ QUÁ TRÌNH TƯƠNG TÁC GIƯA CHÍNH QUYỀN VỚI NHÂN DÂN

Một trong những biểu hiện của tình trạng kém hiệu lực của chính quyền cơ sở, đặc biệt ở vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số là uy tín của chính quyền trước nhân dân chưa cao. Nhân dân coi chính quyền “xa cách” với cuộc sống hàng ngày của họ. Ngoài các nguyên nhân từ phía cấu trúc của bộ máy, từ thể chế, trình độ chuyên môn chưa đáp ứng được yêu cầu công việc của đội ngũ cán bộ thì có một nguyên nhân quan trọng cần phải tìm hiểu là mức độ thích ứng trong quá trình tương tác giữa đội ngũ cán bộ chính quyền với nhân dân.
Ở tỉnh ta có nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc có những phong tục tập quán, thói quen, mô hình hành vi, ngôn ngữ khác nhau. Điều đó đòi hỏi cán bộ chính quyền phải có vốn hiểu biết nhất định về văn hóa của từng dân tộc. Thêm vào đó, do trình độ học vấn của đồng bào còn thấp, một bộ phận lại không biết tiếng Việt, cán bộ thì không biết tiếng của từng dân tộc nên nhiều lúc nhân dân nói thì cán bộ không hiểu mà cán bộ nói thì nhân dân cũng không hiểu. Trình độ dân trí thấp, sự đa dạng về phong tục tập quán, rào cản ngôn ngữ khiến nhân dân không hiểu được chính quyền và chính quyền thì cũng chưa thực sự nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của nhân dân. Như vậy, mối tương tác giữa đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở với nhân dân nhiều nơi đang diễn ra với một mức độ thích ứng chưa cao. 

Trong bối cảnh điều kiện kinh tế – xã hội còn thấp kém, “sự đòi hỏi từ phía xã hội” dành cho mức độ hoàn thành vai trò xã hội của đội ngũ cán bộ chính quyền chưa cao khiến họ chưa có ý thức nỗ lực phấn đấu để hoàn thành tốt vai trò: không chấp hành đúng thời gian làm việc;  xử lý công việc thiếu tính chuyên nghiệp, không tận tụy với công việc…

 Do trình độ học vấn thấp nên người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số không có đủ nhận  thức trong nhiều lĩnh vực đời sống đã gây khó khăn lớn cho chính quyền trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe…

  Với việc đẩy mạnh thực hiện Quy chế (nay là Pháp lệnh) dân chủ cơ sở đã tạo nên một sự phấn khởi trong nhân dân, nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ đảng viên và nhân dân về phát huy dân chủ trong đời sống xã hội ở cơ sở; thúc đẩy việc xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn nhờ vào việc tham gia tích cực của người dân. Tuy nhiên thực tế cũng cho thấy rằng có một bộ phận không nhỏ nhân dân ở các vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số chưa có sự tham gia tích cực vào đời sống dân chủ ở cấp cơ sở. Nhiều người dân cũng chưa tham gia thảo luận bàn bạc về những vấn đề bức thiết đối với cuộc sống của họ như việc xây dựng cơ sở hạ tầng; thu chi quỹ công; xây dựng hương ước, tổ chức bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở. Tương tự như vậy, mức độ tham gia giám sát dù là dưới hình thức trực tiếp hay đại diện của nhân dân vào những vấn đề quan trọng ở địa phương còn thấp.  Nhiều người dân khi được hỏi đã không phân biệt được Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã. Nhận thức của người dân về chức năng, vai trò của các bộ phận hình thành nên bộ máy chính quyền xã cũng rất yếu. Chẳng hạn người dân không biết việc gì thì gặp Hội đồng nhân dân xã, việc gì gặp Ủy ban nhân dân xã, việc gì gặp cán bộ địa chính, việc gì gặp công an, tư pháp… Vì thế trên thực tế cũng đã có trường hợp cán bộ có mặt ở đó mà không tiếp dân, hẹn lần khác. Nhân dân chỉ biết nghe theo và ra về, không biết thế nào là đúng, thế nào là sai. Thực tế đó cho thấy, chủ trương “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” thật khó thực hiện ở những vùng dân trí thấp.

   Hiệu quả tham gia của người dân trong đời sống chính trị xã hội phụ thuộc nhiều vào năng lực của chính họ. Người dân hiểu biết ít về pháp luật và những nguyên tắc cơ bản của quản lý nhà nước, quản lý xã hội. Chính vì vậy, trong nhiều trường hợp họ chỉ nêu nguyện vọng, mong muốn mà thiếu sự tham gia bàn bạc, thảo luận một cách hiệu quả vào việc giải quyết các vấn đề ở dịa phương. Một bộ phận nhân dân chỉ nhấn mạnh đến quyền lợi khi thực hiện quy chế dân chủ cơ sở mà không thấy được khía cạnh nghĩa vụ đòi hỏi họ phải tham gia tích cực hơn vào việc thực hiện quy chế dân chủ ở địa  phương.

   Chúng ta biết rằng, nếu nền kinh tế – xã hội phát triển, đời sống của các tầng lớp dân cư được cải thiện thì nhân dân sẽ phấn khởi, tin tưởng vào đường lối kinh tế, chính sách pháp luật, vào sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành, quản lý của Nhà nước. Đồng thời khi người dân có khả năng mua sắm các phương tiện nghe nhìn, có điều kiện cập nhật và thỏa mãn các nhu cầu thông tin đa dạng thì họ sẽ có được nhiều thông tin về tình hình kinh tế – xã hội nói chung và nhu cầu tìm hiểu thông tin, trang bị kiến thức cho bản thân sẽ trở thành nhu cầu tự giác của người dân. Rõ ràng rằng, khi lợi ích kinh tế không được đảm bảo, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, nhân dân lại không có điều kiện tiếp cận thông tin thì tư tưởng của nhân dân sẽ diễn biến hết sức phức tạp, các ý kiến trong các nhóm dân cư sẽ khó thống nhất, các luồng dư luận khác nhau thường xuất hiện, ảnh hưởng tiêu cực tới quá trình quản lý và điều hành của chính quyền xã cũng như việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở.

            Như vậy, bên cạnh các nguyên nhân từ phía cơ cấu tổ chức, văn bản pháp luật, đội ngũ cán bộ chính quyền xã thì mức độ thích ứng trong quá trình tương tác giữa đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở với nhân dân diễn ra với mức độ thấp là nguyên nhân dẫn tới tình trạng có những nơi người dân còn “xa cách” với chính quyền – một biểu hiện kém hiệu lực của chính quyền cơ sở. Để khắc phục tình trạng này trách nhiệm chính vẫn thuộc về phía chính quyền và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong tổ chức bộ máy chính quyền, cơ quan nhà nước.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: